Tir Natur yn cyrraedd carreg filltir o £100,000

Rydym wedi rhagori ar £100,000 mewn rhoddion cyhoeddus ddau fis ar ôl lansio apêl genedlaethol i adfer natur ar raddfa yng Nghymru.

Mae’r garreg filltir yn adlewyrchu cefnogaeth gyhoeddus gynnar gref i’r prosiect, gyda channoedd o gefnogwyr yn cyfrannu at yr hyn y mae’r elusen yn ei ddisgrifio fel mudiad cynyddol dros ail-wylltio yng Nghymru.

Bydd y safle - sydd eisoes wedi’i sicrhau drwy fenthyciad pontio elusennol - yn dod yn brosiect ailwylltio arloesol, gan ddangos sut y gall adfer ecosystemau ar raddfa fawr gyflawni ar gyfer bioamrywiaeth, gwydnwch hinsawdd a chymunedau gwledig.

Ar adeg pan mae Cymru’n cael ei chydnabod fel un o’r gwledydd mwyaf dirywiedig o ran natur yn y byd, mae Tir Natur yn dweud bod yr ymateb yn arwydd o frys ac o obaith gan y cyhoedd.

Dros y blynyddoedd nesaf, bydd y prosiect yn adfer mosaig o gynefinoedd drwy brosesau naturiol a phori gofalus, ymyrraeth isel – rhan allweddol o’r dull ailwylltio.

Rydym wedi dechrau gweithio gyda phorwr lleol, a fydd yn cyflwyno gwartheg caled i grwydro’r tir ar ddwyseddau isel, gan efelychu patrymau pori naturiol sy’n helpu i greu cynefinoedd amrywiol i fywyd gwyllt ddechrau ffynnu. Mae’r dull hwn yn cefnogi gwelliannau mewn bioamrywiaeth, ansawdd dŵr, iechyd pridd a storio carbon, gan greu’r amodau i rywogaethau -

o’r cen lleiaf, rhedynen gigysol dyner, eog i ddraenog dŵr a barcud glas – ddychwelyd wrth i’r dirwedd adfer.

Dywedodd Iolo Williams, llysgennad Tir Natur, naturiaethwr a chyflwynydd teledu:

“Dyma’n union y math o weithredu beiddgar, llawn gobaith sydd ei angen ar natur yng Nghymru ar hyn o bryd. Ond dim ond gyda chefnogaeth pobl y mae prosiect ar raddfa tirwedd fel hyn yn bosibl. Mae pob rhodd yn helpu i ddod â’r dirwedd hon yn ôl yn fyw drwy adfer cynefinoedd, cefnogi bywyd gwyllt a dangos beth sy’n bosibl pan fyddwn yn gweithredu gyda’n gilydd. Os ydym am weld natur yn adfer yng Nghymru, dyma obaith ar waith ac mae’n haeddu cefnogaeth.”

Bydd y prosiect hefyd yn creu lle i bobl brofi adferiad natur yn uniongyrchol - o drwmio’r Cnocell Fraith a’r Hebog Tramor ar draws y dyffryn, i ddychweliad rhywogaethau a chynefinoedd sydd wedi bod yn dirywio ers amser maith.

Mae cymunedau lleol wrth galon y prosiect, gyda chynlluniau i bobl leol chwarae rhan allweddol yn adfer y tir ac i rannu straeon am ei 55 o nodweddion hanesyddol – o garneddau Oes Efydd i adeiladau traddodiadol yr ucheldir.

Dywedodd Cadeirydd Tir Natur, Tash Reilly:

“Mae cyrraedd £100,000 yn arwydd pwerus o gefnogaeth gyhoeddus i ail-wylltio yng Nghymru. Nid yw hyn yn ymwneud â’r safle hwn yn unig, ond yn ymwneud â dangos beth sy’n bosibl ar raddfa. Mae pobl eisiau gweld natur yn cael ei hadfer - ac maen nhw eisiau bod yn rhan o’r broses.”

“Dim ond dechrau’r prosiect yw hyn, ac mae cefnogaeth barhaus y cyhoedd yn hollbwysig i sicrhau Cwm Doethïe yn llawn ac i sicrhau ei fod yn ffynnu: ar gyfer bywyd gwyllt, ar gyfer yr hinsawdd, ac ar gyfer cenedlaethau’r dyfodol.”

Mae’r apêl wedi denu cefnogaeth eang, o brif gyllidwyr i gefnogaeth gymunedol leol, gan gynnwys Aelodau Sefydlu Cymunedol Tir Natur a sefydliadau, ynghyd â rhoddwyr unigol a digwyddiadau codi arian dan arweiniad cefnogwyr a llysgennad.

Rydym yn parhau i apelio am roddion i gwblhau prynu’r tir ac i gyflymu gwaith adfer cynnar, gyda phob cyfraniad yn helpu i adfer ecosystemau, cefnogi cymunedau gwledig a dangos beth sy’n bosibl ar gyfer adfer natur yng Nghymru.

Mae Tir Natur hefyd yn gwahodd pobl i gymryd rhan mewn teithiau tywys, diwrnodau gwirfoddoli a digwyddiadau ar y tir, gan gynnig cyfle i brofi ailwylltio ar waith.